Chryzantemy to jedne z najpopularniejszych kwiatów jesiennych, jednak ich zielone odmiany wciąż pozostają mniej znane wśród ogrodników. Te wyjątkowe kwiaty zachwycają nietypową barwą i mogą stać się prawdziwą ozdobą ogrodu lub tarasu, wprowadzając do przestrzeni element zaskoczenia i oryginalności. W artykule przedstawimy najpiękniejsze zielone odmiany chryzantem, ich charakterystykę oraz wskazówki dotyczące prawidłowej pielęgnacji.
Zielone chryzantemy – botaniczna osobliwość
Chryzantemy (Chrysanthemum) należą do rodziny astrowatych i obejmują ponad 40 gatunków oraz tysiące odmian. Zielone chryzantemy to nie efekt modyfikacji genetycznych, jak mogłoby się wydawać, ale rezultat naturalnej zmienności i wieloletnich prac hodowlanych. Ich niezwykły kolor wynika z dominacji chlorofilu w płatkach kwiatów, który w przypadku innych odmian zazwyczaj ustępuje miejsca innym barwnikom.
Zielona barwa chryzantem nie jest wynikiem modyfikacji genetycznych, lecz naturalnej selekcji i tradycyjnych metod hodowlanych, które wydobyły i wzmocniły obecność chlorofilu w płatkach kwiatów.
W świecie symboliki kwiatowej zielone chryzantemy reprezentują odnowę, zdrowie i harmonię. W kulturze japońskiej, gdzie chryzantemy są szczególnie cenione i uważane za kwiat narodowy, zielone odmiany kojarzą się z młodością, nowym początkiem i świeżą energią życiową.
Najpopularniejsze odmiany zielonych chryzantem
Wśród zielonych chryzantem można znaleźć wiele fascynujących odmian różniących się kształtem kwiatów, odcieniem zieleni oraz wysokością roślin. Oto najciekawsze z nich:
Chryzantema 'Code Green’
To jedna z najbardziej rozpoznawalnych zielonych odmian. Chryzantema 'Code Green’ charakteryzuje się dużymi kwiatami o intensywnie zielonych płatkach, które z czasem mogą nabierać delikatnie kremowego odcienia na brzegach. Kwiaty mają średnicę około 10-12 cm i wyróżniają się gęsto upakowanymi płatkami tworzącymi niemal idealną kulę. Roślina osiąga wysokość 50-70 cm i doskonale prezentuje się zarówno w ogrodzie, jak i w bukietach.
Chryzantema 'Green Mist’
Odmiana ta posiada kwiaty o delikatniejszej strukturze i jaśniejszym odcieniu zieleni. ’Green Mist’ (znana również jako 'Zielony Puszek’) tworzy subtelne, lekko strzępiaste kwiaty, które przypominają mgiełkę – stąd jej nazwa. Płatki są cienkie, delikatnie falujące i układają się w luźną formę. Jest szczególnie efektowna w kompozycjach kwiatowych, gdzie wprowadza element lekkości i świeżości.
Chryzantema 'Lime Time’
Ta wieloletnia odmiana wyróżnia się wyjątkowym limonkowym odcieniem kwiatów. ’Lime Time’ to chryzantema o średniej wysokości (40-60 cm), tworząca kuliste, gęste kwiaty o średnicy 8-10 cm. Jest stosunkowo odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne, co czyni ją dobrym wyborem do ogrodów w różnych strefach klimatycznych. Jej żywy, energetyczny kolor doskonale rozjaśnia jesienne kompozycje ogrodowe.
Chryzantema 'Green Spider’
Jak sugeruje nazwa, kwiaty tej odmiany mają wyjątkowy, pajęczasty kształt. ’Green Spider’ posiada długie, cienkie płatki w jasnozielonym kolorze, które rozchodzą się promieniście od środka kwiatu, tworząc ażurową, przestrzenną formę. Jest to jedna z najbardziej oryginalnych zielonych chryzantem, która przyciąga wzrok swoją nietypową strukturą i może stanowić główny akcent w kompozycjach ogrodowych.
Uprawa zielonych chryzantem w ogrodzie
Zielone chryzantemy, podobnie jak inne odmiany tych kwiatów, mają określone wymagania uprawowe. Spełnienie ich pozwoli cieszyć się zdrowymi i obficie kwitnącymi roślinami przez wiele sezonów.
Stanowisko i gleba
Chryzantemy najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych lub w półcieniu. Dla zachowania intensywnej zielonej barwy warto zapewnić im miejsce, gdzie będą chronione przed palącym słońcem w godzinach południowych. Preferują żyzne, przepuszczalne gleby o lekko kwaśnym lub neutralnym pH (6,0-7,0). Przed posadzeniem warto wzbogacić ziemię kompostem lub dobrze przefermentowanym obornikiem, co zapewni roślinom odpowiednie składniki odżywcze.
Zapewnienie dobrego drenażu jest kluczowe – chryzantemy źle znoszą zastój wody, który może prowadzić do gnicia korzeni. Jeśli gleba w ogrodzie jest ciężka, glinista, należy ją rozluźnić piaskiem lub perlitem, tworząc bardziej przepuszczalną strukturę.
Sadzenie i rozmnażanie
Najlepszym terminem sadzenia chryzantem jest wczesna wiosna (kwiecień-maj) lub wczesna jesień (wrzesień). Sadzonki należy umieszczać w odległości 40-50 cm od siebie, co zapewni roślinom odpowiednią przestrzeń do rozwoju i dobrą cyrkulację powietrza, zmniejszając ryzyko chorób grzybowych.
Zielone chryzantemy można rozmnażać na dwa główne sposoby:
- Przez podział kęp – najlepiej wykonywać wczesną wiosną, gdy rośliny rozpoczynają wzrost
- Przez sadzonki pędowe – pobierane w maju i czerwcu z młodych, niekwitnących pędów
Ta druga metoda jest szczególnie polecana dla zachowania charakterystycznych cech odmianowych, w tym intensywnej zielonej barwy kwiatów.
Aby zachować intensywną zieloną barwę kwiatów, warto uprawiać chryzantemy w miejscu lekko zacienionym w godzinach największego nasłonecznienia. Zbyt intensywne słońce może powodować blaknięcie zielonego koloru płatków.
Pielęgnacja zielonych chryzantem
Prawidłowa pielęgnacja jest kluczem do uzyskania pięknych, zdrowych roślin o intensywnie zielonych kwiatach. Regularna i odpowiednio dostosowana opieka zapewni długie i obfite kwitnienie.
Nawadnianie i nawożenie
Chryzantemy wymagają regularnego podlewania, szczególnie w okresach suszy. Należy jednak unikać moczenia liści i kwiatów, co może sprzyjać rozwojowi chorób grzybowych. Najlepiej podlewać rośliny rano, kierując strumień wody bezpośrednio na podłoże. Idealne jest nawadnianie kropelkowe lub podlewanie u podstawy rośliny.
Nawożenie powinno rozpocząć się wczesną wiosną i być kontynuowane do początku kwitnienia. Zielone chryzantemy dobrze reagują na nawozy bogate w potas i fosfor, które wspierają kwitnienie i intensywność barwy. W okresie wzrostu (maj-czerwiec) można stosować nawozy zawierające więcej azotu, aby stymulować rozwój zdrowych liści i pędów. Po zawiązaniu pąków kwiatowych warto przejść na nawóz z przewagą potasu, który wzmocni intensywność zielonej barwy kwiatów.
Przycinanie i formowanie
Aby uzyskać kompaktowe, obficie kwitnące rośliny, warto zastosować technikę uszczykiwania. Polega ona na regularnym przycinaniu wierzchołków pędów do połowy czerwca. Zabieg ten stymuluje krzewienie się roślin i zwiększa liczbę kwiatów. W przypadku odmian przeznaczonych na kwiat cięty, można również stosować technikę usuwania pąków bocznych, pozostawiając tylko pąk wierzchołkowy, co pozwoli uzyskać większe, pojedyncze kwiaty.
Niektóre wysokie odmiany chryzantem mogą wymagać podpór, szczególnie gdy rosną na stanowiskach wietrznych lub gdy wytwarzają duże, ciężkie kwiaty. Delikatne palikowanie najlepiej wykonać wcześnie, zanim rośliny osiągną pełną wysokość.
Ochrona przed chorobami i szkodnikami
Zielone chryzantemy, jak inne odmiany, mogą być atakowane przez różne szkodniki:
- Mszyce – żerują na młodych pędach i pąkach
- Przędziorki – powodują żółknięcie i zasychanie liści
- Wciornastki – uszkadzają pąki i deformują kwiaty
Regularnie sprawdzaj rośliny i w razie potrzeby stosuj odpowiednie środki ochrony. Warto rozważyć naturalne metody, takie jak opryski z wyciągu z czosnku czy pokrzywy, które mogą odstraszyć szkodniki bez szkody dla środowiska.
Z chorób najczęściej występują mączniak prawdziwy, szara pleśń i rdza. Dobra cyrkulacja powietrza między roślinami i unikanie zraszania liści pomagają zapobiegać tym problemom. W przypadku wystąpienia chorób grzybowych, należy usunąć porażone części roślin i zastosować odpowiednie fungicydy.
Zimowanie zielonych chryzantem
Mimo że wiele odmian chryzantem jest wieloletnich, zielone odmiany często wykazują mniejszą odporność na mróz. W chłodniejszych regionach Polski zaleca się zabezpieczenie roślin na zimę, co znacząco zwiększy szanse na ich przetrwanie do kolejnego sezonu.
Po pierwszych przymrozkach przytnij pędy na wysokość 10-15 cm nad ziemią i okryj podstawę rośliny korą, liśćmi lub agrowłókniną. Warstwa ochronna powinna mieć grubość około 10-15 cm. W szczególnie mroźnych regionach można wykopać kłącza jesienią i przechować je w chłodnym, ale nie mroźnym miejscu (np. w piwnicy) do wiosny, zabezpieczając je w wilgotnym torfie lub piasku.
Alternatywnie, zielone chryzantemy w doniczce można uprawiać jako rośliny jednoroczne lub przenosić je na zimę do chłodnego pomieszczenia, gdzie temperatura nie spada poniżej 5°C. W takim przypadku należy ograniczyć podlewanie do minimum, zapewniając jedynie tyle wilgoci, by korzenie nie wyschły całkowicie.
Zielone chryzantemy to fascynujący dodatek do jesiennego ogrodu. Ich nietypowa barwa przyciąga wzrok i doskonale komponuje się z tradycyjnymi jesiennymi kolorami – pomarańczowym, burgundowym czy żółtym. Stanowią też świetne tło dla innych kwiatów jesiennych, podkreślając ich intensywne barwy. Przy odpowiedniej pielęgnacji te wyjątkowe kwiaty będą cieszyć oko przez wiele sezonów, dodając ogrodowi oryginalnego charakteru i stając się tematem rozmów podczas ogrodowych spotkań.